Worship alleen

Is aanbidding iets tussen ons en God. Dat hoorde ik vandaag. Volgens mij is aanbidding iets tussen God en de gemeente. We aanbidding in gemeenschap als individu. Veel mensen denken nog steeds erg individualistisch. Daarmee doe we de gemeente als gemeenschap tekort. Maar bovenal erkennen we niet het individu een mens in gemeenschap is.

Samen op zoek naar Traditie

Binnen "emerging churches" is met op zoek naar theologische uitgangspunten voor het geloof. Ook al is het nog maar beperkt, de eerste tekenen zijn zichtbaar. Stanley Grenz en John Franke zijn toonaangevend met boeken als "Renewing the Center" en "Beyond Foundationalism". In het eerst genoemde boek gaat Grenz op zoek naar de kern van het evangelisch theologische denken, dat voor hem in de laatste 20-30 jaar op een dood spoor terecht is gekomen. Hij pelt de theologie af om het daarna weer op te bouwen. Hij lijkt bezig te zijn met een theologische deconstructie. Hij vraagt zich dan af wat je na deconstructie overhoudt. Wat is de kern van je theologisch denken? Volgens mij moet die kern alles te maken hebben met theologische rode draden die door de geschiedenis geweven zijn.

Hij komt met drie kaderpalen:

• Een theologie moet het evangelie als kern hebben.
• Leerstellige orientatie (doctrinal in orientation).
• Katholiek (algemeen) in visie. De theologie moet een universele strekking hebben.

Hij spreekt van een "generous orthodoxy". Hij is op zoekt naar theologische ruimte en een vrije adem. Kunnen we met de theologische geschiedenis in het achterhoofd komen tot een theologie die de vernieuwend is, maar die de verbinding met het verleden niet verbreekt?

Mannen als gemeentestichters

The man, the mission and the message! Ben je het met hem eens?

Death by ministry

Op de blog van Mark Driscoll staan interessante opmerkingen over stress, werkdruk, prioriteiten, enz. in een bediening. Voor iedereen die worstelt met grenzen is het een een aanrader om eens te kijken.

Traditie met een grote T of kleine t

Binnen de Rooms Katholieke kerk is de apostolische successie een rode draad met de kerk van het begin. Protestantse en evangelische kerken kennen iets dergelijks niet. Zij erkennen ook geen bisschoppelijke autoriteit die de kerk haar bestaansrecht geeft. Wat bindt evangelische gemeente met de kerk van alle tijden en alle plaatsen? Voor vele kerken is dat de kern van het evangelie zoals die verwoordt is in geloofsbelijdenissen. Deze geloofsbelijdenissen verwoorden de Traditie met de grote T. Zonder deze Traditie staan kerken buiten de heilsgeschiedenis. Het betekent wel dat kerken zich moeten scharen achter deze geloofsbelijdenissen. Maar hoe ga je dan om met veranderingen in een geloofsbelijdenis? Of staat deze voor altijd vast? Ik denk het niet. De kerk moet altijd zich in gebed altijd uitstrekken naar de leiding van de Heilige Geest. Dat is ook wat de kerkvaders deden toen ze deze belijdenissen opstelden. Blijft wel staan wat in deze tijd de Traditie met de grote T is. Scharen we ons achter de geloofsbelijdenis van Nicea, een geloofsdocument dat in veel kerken nog wordt gelezen? Of zijn er nog andere geloofspunten die ons zouden moeten binden en die nu onderbelicht zijn. Ik denk dat geloofsbelijdenissen een basis moeten zijn om ons geloof van alle tijden te belijden. Wel moet de kerk de vrijheid nemen om ingebed en onder leiding van de Heilige Geest te zoeken naar verbindende geloofsantwoorden in deze tijd.

Apostolische succesie

De paus heeft het de afgelopen weken weer eens duidelijk gemaakt dat de ware kerk toch de kerk is die teruggaat op Petrus. Tijdens Vaticanum II was er een opening naar heil binnen andere kerk verbanden, maar dat lijkt nu weer van de baan. Binnen de Rooms Katholieke kerk is de apostolische successie van enorm belang. Het bepaalt de voortgang van de kerk in de geschiedenis. Het wordt gezien als een ankerpunt. Dat is geheel anders binnen evangelicale verbanden.

Emerging churches zetten zich met name af in de VS af tegen het bestaande evangelicalisme. De banden worden doorgesneden en er wordt "opnieuw" begonnen. De lijn met de geschiedenis is er bijna niet en velen weten niets van hun voorgeslacht. Het gaat dan volgens mij om de traditie met de kleine t. De geschiedenis en geloofsovertuigingen door de eeuwen heen. Binnen de Roomse kerk wordt deze traditie bewaakt door uiteindelijk de Paus. Is deze traditie in de evangelicale wereld wel van belang? Binnen emerging churches zie je dat soms op willekeurige wijze, geput wordt uit deze traditie. Maar daarbij is de traditie niet een verbindingslijn met het verleden, maar een informatiebron. Hechten wij belang aan traditie, willen we daar echt waarde aan hechten? Volgens mij moeten we dat wel doen. We moeten ons verleden onderzoeken en daaruit ons heden mee voeden en vormen. Traditie is belangrijk en mag niet overboord gegooid worden. Moet we dan klakkeloos de traditie omarmen? Nee, er zijn wel kaders. Over die kaders gaat het de volgende keer.

Mop

Mensen die mij kennen weten dat ik niet zo'n moppenverteller ben, maar deze wil ik jullie niet onthouden. Een oude 1-dollarmunt en een versleten 20-dollarbiljet komen bij een bank om met pensioen te gaan. Terwijl ze samen op de lopende band liggen om te worden vernietigd, raken ze in gesprek. Het biljet begint over zijn reizen door het land. "Ik heb een heerlijk leven gehad. Ik ben in Las Vegas geweest en in Atlantic City en in de beste restaurants van New York. Ik heb op Broadway de beste artiesten gezien en ik heb zelfs een cruise gemaakt naar de Caribbean. "Wow", zet de dollarmunt. "Jij had een leuk leven". "Maar vertel...", vraagt het biljet. "Waar ben jij zoal geweest in jouw leven?" De munt antwoord: "Oh, ik ben in de katholieke kerk geweest, in de protestantse kerk, in de baptistenkerk, in de lutherse kerk..." Het 20-dollar biljet valt hem in de rede: "Wat is een kerk?"

Groeiende verschillen in gemeenten

Dat zegt Ds. P.J. Teeuw in een nieuw verschenen boekje over de kerk in zijn algemeenheid. Teeuw komt uit de Gereformeerde Bond in de PKN kerken. De oorzaak van de verschillen is dat de kerk niet meer in een isolement bevindt en dat "invloeden van buitenaf niet meer zijn tegen te houden". Oude tradities staan ter discussie. Dat laatste is belangrijk. Want over welke tradities hebben we het dan? Sommigen denken aan de Rooms Katholieke kerk waarin de traditie een plaats heeft naar de openbaring in de Bijbel. Anderen zien het in de belijdenissen. Weer anderen zien het in de liturgie van de eredienst. Niet veel mensen zullen dit weten, maar traditie komt ook in bijbel voor. Er zijn verschillende plaatsen waar we het woord paradosis of de afgeleide werkwoordsvorm paradidomi tegenkomen. Het meest in het oog springend voorbeeld is 1Kor11. Paulus zegt daar in vers 11 over het avondmaal: "want zelf heb ik bij overlevering van de Here ontvangen". Paulus spreekt hiervan traditie, net zoals hij dat doet in vers 2 van dit zelfde hoofdstuk. Verschillende Engelse vertalingen vertalen de "overleveringen" van vers 2 met "traditions". De vraag die dan ook naar voren treedt is deze: wanneer spreken van van traditie als anker van onze identiteit en wanneer is het een ballast die onze identiteit verstard? Over welke traditie heeft Paulus het hier? De volgende keer meer.

Zijn we creatief genoeg in ons denken?

Op deze "emerging" blogs discussiëren mensen dat het een lieve lust is. Ik merk steeds vaker dat we het erg moeilijk vinden om ons als geloofsgemeenschap te positioneren ten opzichten van de rest van deze wereld. Sommigen willen de kloof kleiner maken, anderen definiëren de kloof, weer anderen spreken van een counter culture houding. We vergeten wel eens dat de wijze van kerk zijn sterk gekoppeld is aan de huidige cultuur. Er zijn weer heel wat mensen die gemeenschap op de voorgrond brengen. Ook het kabinet is daar mee bezig: samenwerken en samenleven moeten we met elkaar. Is het mogelijk om tot de essentie van de kerk door te dringen? Volgens mij is de kerk altijd mede door de cultuur gevormd. Is dat niet het geval is, krijg je Amish achtige verschijnselen die lachend worden bekeken door buitenstaanders. We mogen als kerk daarom niet stil blijven staan en zijn aan verplicht in beweging te blijven. In de komende posts iets meer over verandering en verstarring.

Denken in systemen

Ik was vandaag in gesprek met iemand over creatieve manieren van kerk zijn. Ik merk hoe lastig het is om niet in systemen of modellen te denken. Wanneer ik praat over de dingen die mij bezig houden m.b.t. kerk-zijn moet ik er vaak bij zeggen dat het niet Willow-II of een 6de en 7de doel is dat aan The Purpose Driven Church wordt gehangen. Modellen zijn statisch. Denken over kerk moet volgens mij een "continuous change" zijn. Dat wil niet zeggen dan de kerk met alle winden mee waait, maar steeds moet afvragen waarom we dingen doen zoals we dat doen. Willow spreekt modern denkende mensen aan die overtuigd willen worden en daar ook de kans voor krijgen. Kunnen we in deze tijd kerk zijn d.m.v. modellen? Dat is de vraag die mij triggert.

Privileges in Europa

Stuart Murray zei het vorige week nog tijdens een gemeentestichters-seminar dat we als christenen in Europa onze privileges koste wat kost willen behouden. Deze privileges zijn gebaseerd op een christelijke politieke Europese eenheid die begon bij Constantijn, maar die we nu al een lange tijd niet meer bezitten. Murray noemt Europa post-christelijk. Bij sommigen is dat nog niet doorgedrongen.

Deze week bewees een email-kettingbrief weer eens dat er nog veel mensen reageren vanuit deze priviliges. Ik kreeg de brief meerdere malen in mijn mailbox. De email gaat over verwijzing naar God in de Europese grondwet. Daar hebben we als christelijke Europese natie recht op. Angela Merkel denkt daar anders over en via deze kettingbrief willen christenen daar tegenin te gaan. Volgens mij kunnen we onze energie beter in andere dingen steken. Als elke onderschrijver van de petitie nu eens een niet-christen tot Jezus zou leiden, dan zou dat betekenen dat er gemiddeld zo'n 500 gemeenten in Europa bij komen (men rekent op plm. 100.000 ondertekenaars). We kunnen ons beter bezig houden met het laten zien dat we vanuit christelijke principes Europa willen dienen, dan dat we het afdwingen door een petitie en het anderen daardoor opdringen. Volgens mij ligt daar een enorm braak liggend terrein.

Onethisch

Onethisch: een woord dat ik de laatste tijd veel voorbij zie komen. De Grote Donorshow was volgens minister Plasterk onethisch. Typ het woord onethisch in op Google en je krijgt de Donorshow en de reakie van de minister. Hij kon er niets tegen doen, maar blijkbaar had het niet zijn goedkeuring. Van de week hoorde ik het woord opnieuw tijdens een interview. Wat is dat: onethisch? Tijdens mijn opleiding theologie heb ik meerdere colleges ethiek gevolgd. Steeds ging het om dat wat goed en wat niet goed was. Daar hebben veel mensen zich in heden en verleden over gebogen en hun denkbeelden werden tijdens de colleges bestudeerd. Onethisch is niet een vorm of een verlegstuk van onethiek. Het woord bestaat niet eens. Onethiek zou het niet rekening houden met goed en kwaad kunnen zijn. Dat wordt niet met onethisch bedoeld. Onethisch is iets wat blijkbaar niet kan, maar wat wel mag, omdat je er niets tegen kan doen. Dit kan een probleem worden, want wat mag dan wel en wat mag dan niet? Plasterk kon niets doen, omdat de overheid geen invloed mag uitoefenen op de programmering van de plublieke omroep. De EO mag geen bijbelstudies uitzenden, want dat is niet goed voor de kijkcijfers, maar BNN mag wel onethische programma's uitzenden. Volgens mij moet er een grote discussie opgang komen over ethiek. Is er nog wel sprake van een ethiek in Nederland, of houden we ons alleen maar aan de wet die polderend tot stand kwam? Ik pleit voor nieuwe aandacht voor de definitie van goed en kwaad! Overigens bleek de Donorshow een grap te zijn om publiciteit te halen. Toen was het ineens niet meer onethisch! Vreemd...

Spiderman 3

Ik heb wel wat met superhelden en science fiction. Ik zwijmel bij Star Wars, Flash Gordon (wie weet nog wie dat is) en Star Trek. Nu Mariska een weekje weg was met vakantie, toog ik naar Pathé in Rotterdam om de nieuwste superhelden rolprent te bewonderen. In deze film krijg je dik twee uur spectakel over je heen. Je zou bijna gaan voor de special effects. Je blijft je verwonderen hoe de makers dit voor elkaar krijgen. Maar je gaat niet alleen voor de plaatjes, er moet ook verhaal in zitten. De verpakking moet leuk zijn, maar enige inhoud is wel noodzakelijk. Wat mij opvalt in dergelijke films is dat normen en waarden, religie en spiritualiteit erin worden verwerkt. Dit verschilt enorm van bijvoorbeeld de eerste Superman films.

Spiderman/Peter Parker moet in deze film het kwade dat van buiten hem komt en invloed heeft op alles wat hij doet, onder de duim krijgen. Hij geeft daar in eerste instantie volmondig aan toe en het levert hem veel bekijks op. Maar hij verliest daardoor de liefde van zijn leven. Hij vecht om haar terug te krijgen en als je denkt dat het toch mislukt, sluiten ze elkaar weer in de armen. Inmiddels heeft het kwade van iemand anders bezig genomen.

Aan het einde van de film, als de held bijna heeft gewonnen, komt er een scéne waarin Peter Parker oog in oog komt te staan met de man die tijdens een overval op een bank zijn oom heeft vermoord. Overigens, hij had het geld nodig om zijn doodzieke dochtertje te laten opereren. Welk ethisch dilemma komt hier om de hoek kijken? In één van de slot scénes komt dat allemaal naar boven en vraagt deze moordenaar om vergeving voor zijn daad. In de film zit een lijn van wraakgevoelens van Parker naar aanleiding van deze brute moord, en toch is dat moment, het moment van vergeving...

Inside-out en outside in

Deze twee termen komen de laatste tijd langs. Vandaag het boek gelezen van Daniël de Wolf "Jezus in de Millinx". Een indrukwekkend en insprirerend verhaal over werken in één van de moeilijkste wijken van Nederland. In bewonder de mensen van "The Mall". Niet zozeer om ze daarmee op een voetstuk te plaatsen. Ik weet zeker dat ze daar ook geen prijs op zouden stellen. Maar ze zijn met vallen en opstaan, in voor en tegenspoed, gebruikt door God. Dat maakt dit boek duidelijk. In dit project werkt men "outside-in". Dat wil zeggen dat ze buiten de kerkmuren hun werkterrein hebben. Daniël zegt dat je daar mensen voor moet vragen om dat te doen, want het lukt kerken niet om volledig buiten de eigen grenzen te werken. Ook is het zo dat mensen die niet christen zijn of zijn geweest het erg moeilijk vinden zich thuis te voelen in een kerk. Ik merk dat ook in onze kerk. Het is lastig om de groep die niet met kerk en God zijn opgegroeid, binnen te houden. We zien met name mensen tot bekering komen of opnieuw zich toewijden die het geloof een tijdje vaarwel hebben gezegd. Met de "echte" niet christenen is dat anders. Soms lukt het, maar in onze midden-klasse-kerk voelen ze zich maar met mate thuis. Dat geldt nog meer voor mensen die het harde leven van alledag aan den lijve ondervinden: mensen in de bijstand, verslaafden, mensen uit een subcultuur. Er is geen aansluiting. We proberen het wel, maar op een of andere manier lukt het niet. Projecten als "The Mall" geven mij hoop. Het betekent wel dat wanneer we deze mensen iets van Jezus willen laten zien, we het anders moeten doen. Als we tevreden zijn met onze midden-klasse-kerken, dan kunnen we gewoon doorgaan. Aan ons de keus...

Raad van kerken komen met missionair geschrift

Ik heb het niet zo op de Raad van Kerken. Ik associeer de Raad vaak met mensen die open staan voor alles en de bijbel daar vaak buiten laten. En zending, daar deed men niet zo aan. We mogen toch onze mening niet opleggen aan anderen. Ik chargeer. Maar ik zie de kerken die erbij zijn aangesloten, leeglopen. Ik zie weinig nieuwe initiatieven. Nu komt de Raad van Kerken met een missionaire handleiding. Dan ben je toch benieuwd wat daarin de aanbevelingen zijn. Tien richtlijnen:

1. Onderken dat we een kentering der tijden meemaken. Oude antwoorden en vormen zijn niet langer toereikend voor de missionaire uitdagingen en nieuwe hebben we nog niet gevonden.
2. Verwacht geen kant-en-klaar recept. Zoek het in de specifieke uitdaging in jouw situatie.
3. Weet wat je wilt doorgeven. Christenen zullen zich vooral moeten concentreren op het eigene, dat hen onderscheidt van andere bewegingen en stromingen.
4. Doe en denk "glocaal" (samenschrijving van globaal en locaal). Heb aandacht voor het lokale, maar put ook inspriratie uit ervaringen met geloofsgemeenschappen elders in de wereld.
5. Geef ruimte aan inzichten en initiatieven van anderen. Evangelisatie vraagt om interactie tussen kerken, bewegingen en netwerken.
6. Oefen je in gebed en wees open voor wat de Geest je doet toevallen.
7. Laat en charismatische stijl samengaan met gedeeld leiderschap.
8. Zoek naar eigentijdse vormen van gastvrijheid.
9. Ga zelf op zoek naar vindplaatsen van hoop in je omgeving.
10. Beleef de mediacultuur als een uitdaging voor nieuwe manieren van evangelieverkondiging en kerkzijn.
    

Aan de ene kant dacht ik: Hé, Hé, ze zijn ook wakker geworden. Aan de andere kan: Wauw, deze groep mensen heeft echt om zich heen gekeken en wil meer. Ik hoop en bid dat deze richtlijnen een frisse wind laten waaien. Natuurlijk is er meer over te zeggen, maar dit is een goede start.

Het heeft weer een tijdje geduurd

De laatste tijd is het erg druk geweest met van alles en nog wat. Ik ben druk met het schrijven van een thesis over de "emerging church". Dat moet deze zomer af zijn en dan krijg ik mijn lang verwachte bul. Efin, dat is de reden dat ik niet veel tijd kon vrijmaken om deze blog verder vol te schrijven. Leuk overigens dat verschillende mensen opmerkten dat het al weer een tijdje geleden was dat er wat nieuws op stond. Maar... hierbij weer een nieuwe entry.

Arise my love!

De stilte

de stilte is voelbaar en
ze komt je tegemoet in
de wind die speelt in
je haar en bladeren doet
ruisen in de bomen van de
hof waar Jezus
in de stilte de wereld
in Zijn handen houdt en ook
mij in de stilte zijn vrede
aanbiedt

Jezus sterft

Jezus sterft aan het hout
dat Hij zelf schiep.
Hij lijdt, mensonterend
de mens die Hem verwerpt,
die Hij liefheeft.
Wie zonder zonde is
werpe de eerste steen.
Hij wierp niet...
wordt geworpen.
Zonde overbrugd.

Kerk wil wat voor Ondiep doen

Deze kop trok vanmorgen mijn aandacht. Is er dan nog hoop, nadat minister Vogelaar 40 probleemwijken aanwees. Gretig las ik het artikel. Helaas lees ik weinig over de kerk. Tot de laatste regel, ik citeer:

"Wij willen graag iets doen voor jullie. Het is wat ons betreft prima als dat iets is als het aanvegen van de straat. We hebben behoorlijk wat mankracht en u kunt gerust een beroep op ons doen."

Ik wil niet te negatief overkomen, maar ik vraag me af of er iemand naar de kerk komt om te vragen of de straat geveegd kan worden. Ook speelt hier weer het feit dat mensen naar de kerk moeten komen (het attractional model). De kerk gaat helaas niet de wijk in en start zelf een project of laat Jezus zien op een plek met veel onrust (incarnational model). Postitief is in ieder geval dat de kerk ergens nood ziet.
Dat is al weer een stap vooruit.